Mei 2026

Editie 05 — Onafhankelijk dossierjournaal

De staat van de Nederlandse genderzorg — beleid, klinieken, cijfers, dossiers.

Dossier · Onderzoek

Dossiers

Diepgaande analyses van wetenschap, beleid en rechtspraak die de Nederlandse koers bepalen.

Een stapel dossiers en documenten op een bureau, met een transgendervlag en ordners op de achtergrond.

Terwijl het Verenigd Koninkrijk, Zweden, Finland, Denemarken, Noorwegen en andere landen hun gender-affirmatieve zorg voor minderjarigen inperken op basis van Cass, NICE en SBU, blijft het Nederlandse veld vasthouden aan het Dutch Protocol. Deze dossiers volgen die afsplitsing — wetenschappelijk, juridisch en demografisch — met primaire bronnen.

Wetenschap en protocol

Dutch Protocol

Oorsprong, opbouw, en bewijsbasis van het Amsterdamse protocol.

Dutch Protocol internationaal

Hoe het buitenland het Amsterdamse model heeft losgelaten.

NTvG-kritiek 2025

Nederlandse vakbladen herzien het protocol — wie schrijft wat.

Cass — NL-respons

Hoe Nederland reageerde op de Cass-bevindingen.

SBU — NL-respons

Zweedse systematische review en het Nederlandse antwoord.

WPATH Files — NL-respons

Lekken bij WPATH en de Nederlandse kwaliteitsstandaard.

Meer over WPATH, de Standards of Care en de WPATH Files: wpath.nl.

UMCG-cohort

Onderzoek naar uitgroei van genderdysforie bij adolescenten.

Demografie en jongeren

Demografische verschuiving

Van AMAB-volwassen naar AFAB-adolescent in 15 jaar.

Ouderlijke toestemming

WGBO, 12–16-jaar-regel, en gescheiden ouders.

Toezicht en zorgketen

Wachtlijst-crisis

Jaren wachten: cijfers, oorzaken en gevolgen.

Affirmatie-only-debat

Bevestigen of onderzoeken — het debat over diagnostiek vooraf.

Recht en politiek

Transgenderwet 2014

Afschaffing sterilisatie- en operatie-eis: wat veranderde.

Transgenderwet 2024

Wetsvoorstel zelfidentificatie — inhoud, kritiek, behandeling.

Ingetrokken 2025

Waarom het kabinet het voorstel introk en wat er overblijft.

Vrouwenrechten

Botsing tussen sekse-gebaseerde rechten en zelfidentificatie.

Sport en trans

Regels van federaties, eerlijkheid en veiligheid in vrouwencategorieën.

Tien landen bijgedraaid

UK, Zweden, Finland, Denemarken, Noorwegen e.a.

Conversiewet in internationale context

Nederland strafbaarstelt gespreksexploratie terwijl buurlanden hun medische trajecten juist beperken. Wat dat asymmetrisch maakt.

Bronnen

Cass Review (NHS England, 2024), SBU (Zweden, 2022), NICE (UK, 2020–2022), KNMG, IGJ, Staatscourant, NTvG, BMJ.