Mei 2026

Editie 05 — Onafhankelijk dossierjournaal

De staat van de Nederlandse genderzorg — beleid, klinieken, cijfers, dossiers.

Dossier

De wachtlijstcrisis in de transzorg

Jaren wachten voor een eerste gesprek. De vraag groeit sneller dan de capaciteit.

Chronologie

Januari 2026
Amsterdam UMC: ruim 4.500 volwassenen en 1.000 kinderen en jongeren op de wachtlijst.
November 2025
Amsterdam UMC laat meer operaties uitvoeren door de private Gender Clinic in Bosch en Duin.
September 2026
Radboudumc belt jongeren die zich in september of oktober 2022 aanmeldden: bijna vier jaar wachten.

Cijfers wachttijden

Volgens Folia (januari 2026) staan bij het Kennis- en Zorgcentrum voor Genderdysforie van Amsterdam UMC ongeveer 4.500 volwassenen en 1.000 kinderen en jongeren op de wachtlijst. Het centrum kan per jaar zo'n 450 volwassenen en 250 kinderen oproepen voor een intake. De wachttijd loopt op tot drie jaar voor kinderen en vijf jaar of meer voor volwassenen; er komen zo'n honderd nieuwe aanmeldingen per maand bij. Bij Radboudumc worden in september 2026 de jongeren gebeld die zich in september of oktober 2022 aanmeldden.

Oorzaken

Amsterdam UMC noemt een landelijk tekort aan psychologen voor de diagnostische fase als belangrijkste knelpunt, naast de sterke groei van het aantal aanmeldingen. Om de wachtlijst voor chirurgie te verkorten, laat het ziekenhuis sinds november 2025 ook falloplastieken en vaginoplastieken uitvoeren bij de private Gender Clinic in Bosch en Duin, waarmee het sinds 2020 al samenwerkt voor mastectomieën.

Gevolgen

Regionale media meldden in september 2026 dat sommige transpersonen op eigen houtje met hormonen beginnen, zonder medisch toezicht. De politieke partij PRO vroeg het kabinet om opheldering.

De crisis-paradox

Voor voorstanders bewijst de wachtlijst onderfinanciering; critici zien een zorgmodel met snel groeiende vraag en onvoldoende zicht op uitkomsten. De Cass Review concludeerde dat juist in deze situatie zorgvuldige diagnostiek belangrijk is.

Kernfeiten

  • Amsterdam UMC: circa 4.500 volwassenen en 1.000 jongeren op de wachtlijst (januari 2026).
  • Wachttijd tot drie jaar voor kinderen, vijf jaar of meer voor volwassenen.
  • Radboudumc: bijna vier jaar wachten voor jongeren (september 2026).
  • Knelpunt volgens Amsterdam UMC: tekort aan psychologen.

Stand van zaken

Zie Amsterdam UMC en de wachttijd bij Radboudumc.

Bronnen