Home » Cijfers » Onderzoeksgaten
Onderzoeksgaten in de Nederlandse transgenderzorg
Drie decennia behandeling — en het meest fundamentele bewijs ontbreekt. Wat Nederlandse genderklinieken niet weten over hun eigen patienten.
Geen randomisatie, geen controlegroep
Geen enkele Nederlandse studie naar puberteitsremmers of cross-sex hormonen bij minderjarigen heeft een vergelijking met een controlegroep zonder hormonale interventie. De Dutch Protocol-studies van De Vries en Cohen-Kettenis (2011, 2014) volgden 70 patienten zonder enige controle. Het beroemde "succes" rust op zelfgerapporteerd welbevinden, niet op een vergelijking. De Cass Review wees deze methodologische zwakte aan als bepalend voor de internationale aanbevelingen.
Geen lange-termijn follow-up
Het Amsterdam UMC heeft individuele patienten gevolgd tot circa zes jaar na behandelstart. Effecten op vruchtbaarheid, botdichtheid op zestigjarige leeftijd, cardiovasculair risico en sterfte zijn nooit systematisch gepubliceerd. Een 2023-studie in The Lancet Diabetes & Endocrinology liet bij volwassen patienten een verdubbeling van cardiovasculair risico zien — maar de cohorten waren te klein voor stevige conclusies.
Geen detrans-cohort
Het Amsterdam UMC houdt geen apart cohort bij van mensen die met een traject zijn gestopt of een sociale of medische detransitie hebben doorgemaakt. Patienten die zich terugtrekken, vallen feitelijk uit de statistieken. Stichting Voice for Choice NL telt zelf ongeveer 230 leden, een groep die in officiele cijfers niet zichtbaar is. Zonder dit cohort is geen uitspraak over spijt of schade mogelijk.
Geen onafhankelijke evaluatie
Het ministerie van VWS heeft ZonMW pas in 2025 een uitvraag gegeven voor onafhankelijk vervolgonderzoek. De pilotfase loopt — eerste resultaten worden niet voor 2028 verwacht. Tot die tijd berust beleid op studies van de eigen klinieken die de behandelingen uitvoeren. Een belangenpositie die in andere medische velden onaanvaardbaar zou worden gevonden.