Mei 2026

Editie 05 — Onafhankelijk dossierjournaal

De staat van de Nederlandse genderzorg — beleid, klinieken, cijfers, dossiers.

Europees recht: wat EHRM en EU-Hof eisen, en wat ze openlaten

Twee Europese hoven bepalen de buitenste grenzen van het Nederlandse transbeleid. Hun jurisprudentie is veelbesproken en regelmatig verkeerd geciteerd.

Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) heeft sinds Christine Goodwin v. UK (2002) gestadig erkend dat een staat verplicht is om geslachtsregistratie te kunnen wijzigen voor wie een transitie heeft ondergaan. In A.P., Garçon en Nicot v. Frankrijk (2017) verbood het Hof sterilisatie of vergelijkbare lichaamsingrijpende voorwaarden. In X en Y tegen Roemenië (2021) oordeelde het Hof dat een verplichte geslachtsoperatie als voorwaarde voor erkenning artikel 8 EVRM schendt.

Wat het EHRM níet eist

Het EHRM heeft niet vastgesteld dat staten zelfidentificatie zonder enige beoordeling moeten toestaan. Het Hof laat de "modus" van erkenning expliciet aan lidstaten, mits er een toegankelijke procedure bestaat. Het Hof heeft evenmin geoordeeld dat staten verplicht zijn medische geslachtswijziging vanaf een bepaalde leeftijd te leveren of vergoeden — dat blijft binnen de margin of appreciation.

EU-Hof: Mirin

Op 4 oktober 2024 oordeelde het EU-Hof in zaak C-4/23 (Mirin) dat een EU-burger die in lidstaat A juridisch het geslacht heeft gewijzigd, dat in lidstaat B erkend moet zien op grond van het vrij verkeer en de eerbiediging van het privéleven. Het arrest raakt vooral de erkenning van buitenlandse wijzigingen in de Nederlandse Basisregistratie Personen.

Bron: HUDOC — EHRM, zaak Mirin C-4/23 (EU-Hof).